868 ve 869 barkodları ürünün Türk malı olduğunu gösterir mi?

Hayır. Barkodun 868 veya 869 ile başlaması, ürünün Türkiye’de üretildiğini ya da markanın Türk sermayeli olduğunu tek başına göstermez. Bir ürünün nerede üretildiği, markanın kime ait olduğu ve barkod numarasının hangi GS1 kuruluşundan alındığı ayrı bilgilerdir. GS1 de barkod ön ekinin ürünün menşeini veya belirli bir üreticiyi göstermediğini açıkça belirtir. GS1’in barkod ve menşe açıklaması

868 ve 869 barkodları ne anlama gelir?

868 ve 869, GS1 sisteminde Türkiye’ye tahsis edilmiş ön eklerdir. Alışverişte sık karşılaşılan 13 haneli EAN-13 barkodlarında bu başlangıç, numara tahsisinin GS1 Türkiye üzerinden yapıldığını ifade eder.
Barkod sisteminin amacı, ürünlerin birbirinden ayırt edilmesini sağlayan kimlik numaralarını kullanmaktır. Ürün kimlik numarası GTIN olarak adlandırılır. 868 veya 869 tek başına bir şirketin tüm barkod ön eki ya da bir ürünün tam kimlik numarası değildir; sorgulama yaparken numaranın tamamı gerekir. GS1 şirket ön eki açıklaması
Bu nedenle barkodun ilk üç rakamından hareketle “Bu ürün kesinlikle yerli üretimdir” kararı vermek doğru olmaz.

Üretim yeri ile marka sahipliği neden farklıdır?

“Türk malı mı?” sorusuyla bazen Türkiye’de üretimi, bazen de markanın Türk sahiplerini kastediyoruz. Doğru sonuca ulaşmak için önce hangi bilgiyi aradığımızı belirlemeliyiz.

Aradığınız bilgiKontrol edilecek yer
Bu ürün nerede üretilmiş?	Ambalajdaki açık üretim yeri veya menşe beyanı; gerektiğinde üreticinin ürün özelindeki açıklaması
Markanın sahibi kim?	Marka sahibinin resmî açıklamaları ve marka sicil kayıtları
Şirketin ortakları kim?	Güncel ortaklık bilgileri, faaliyet raporları ve ilgili şirket kayıtları
Barkod numarası hangi kuruluş adına kayıtlı?	Tam numarayla yapılan GS1 sorgusu

Ürünü üreten fabrika ile onu kendi markası altında satan şirket aynı olmak zorunda değildir. GS1 kurallarına göre ürün numarasını atamaktan normalde marka sahibi sorumludur. Bu kuruluş, ürünü kendisi üretebilir veya başka bir ülkede ürettirebilir; kendi markasıyla satış yapan bir perakendeci de olabilir. GS1’in ürün numaralandırma sorumluluğu açıklaması

Üç temsili örnekle farkı görelim

Aşağıdaki örnekler belirli markalara ilişkin tespitler değildir; bilgilerin neden ayrı kontrol edilmesi gerektiğini gösteren varsayımsal durumlardır.

• Türkiye’de üretim, yabancı marka sahipliği: Yabancı ortaklı bir şirketin Türkiye’deki fabrikasında üretilen bir ürün düşünün. Üretim yerinin Türkiye olması, şirketin ortaklarının da Türk olduğu anlamına gelmez.
• Türk marka sahipliği, yurt dışında üretim: Türkiye’deki bir marka sahibi, bir ürününü başka ülkedeki fabrikada ürettirebilir. Markanın sahipliği ile o ürünün üretim ülkesi bu durumda farklıdır.
• Türkiye’de şirket adresi, ithal ürün: Ambalajda İstanbul’daki bir ithalatçının adresi bulunabilir. Bu adres, fabrikanın İstanbul’da olduğunu göstermez.

Bu örnekleri değerlendirirken barkod ön ekini, ambalajdaki üretim bilgisi veya şirketin ortaklık yapısı yerine kullanmamak gerekir.

Bir ürünün nerede üretildiğini nasıl kontrol edebilirsiniz?

1. Elinizdeki ürünün ambalajını okuyun. “Türkiye’de üretilmiştir”, “Made in Türkiye” veya başka bir ülkeyi belirten açık üretim ifadelerini arayın. Yalnızca marka adına, Türkçe ambalaja ya da Türkiye’deki iletişim adresine dayanmayın.
2. Şirket adının yanındaki görevi kontrol edin. “Üretici”, “ithalatçı” ve “dağıtıcı” aynı görevi anlatmaz. Ambalajda adı geçen şirketin hangi sıfatla yazıldığını okuyun. Bir ithalatçının Türkiye adresi, ürünün üretim yerini belirlemeye yetmez.
3. Barkodun tamamını GS1’de sorgulayın. Verified by GS1 üzerinden tam numarayı aratabilirsiniz. GS1’in açıklamasına göre sorgu, numarayı atayan şirket veya kuruluş hakkında bilgi; veri tabanında bulunuyorsa ilgili ürün bilgilerini sunar. Sonuçtaki şirketi otomatik olarak üretici fabrika veya şirketin nihai sahibi kabul etmeyin. GS1 sorgusunun kapsamı
4. Belirsizlik varsa ürün özelinde bilgi isteyin. Firmaya ürünün tam adını, barkodunu ve parti numarasını iletip hangi ülkede üretildiğini sorun. Başka bir ürüne ait açıklamayı elinizdeki ambalaja uygulamayın.
Markanın sahibini araştırıyorsanız marka sahibi kim rehberindeki araştırma adımlarından da yararlanabilirsiniz. Üretim yeriyle sahiplik bilgisini ayrı ayrı kaydedin.

Barkod sorgusunda çıkan ülke üretim ülkesi midir?

Her zaman değildir. GS1 sorgusunda lisansın verildiği ülke veya ürünün satışa sunulduğu ülke gibi alanlar bulunabilir. Bunlar üretim ülkesiyle aynı bilgi değildir. Sonuç ekranında ülke adını görmekle yetinmeyin; alanın neyi tanımladığını okuyun. Verified by GS1’de sunulan bilgiler
Bir alışveriş notu tutuyorsanız “üretim yeri”, “marka sahibi” ve “kontrol edilen kaynak” için ayrı alanlar açabilirsiniz. Doğrulayamadığınız bilgiyi boş bırakmak, barkoddan tahmin ederek doldurmaktan daha güvenilir bir yöntemdir.